Yaz Besin Zehirlenmesi Farklılıkları

Sağlık Bakanlığı her yıl yaklaşık 6 milyon kişinin yazın besin zehirlenmesi yaşadığını belirtiyor. Mikropların ürediği gıdaların tüketilmesiyle yaşanan besin zehirlenmelerinde mikrop türüne göre belirti ve görülme süresi değişir. Özellikle kronik hasta, çocuk, yaşlı, hamileler için daha risklidir hatta ölümcül sonuçlara yol açabilir.

Dr. Edvin Murrja

İç Hastalıkları Uzmanı

Yaz sıcaklarının arttığı dönemde besin zehirlenmesi sağlık açısından dikkat edilmesi gerekenler listesinde ilk sıralarda yer alır. Zira artan ısı, mikropların üremesi için gereken şartları daha elverişli hale getirir.

Mikropların ürediği gıdaların tüketilmesiyle yaşanan besin zehirlenmelerinde mikrop türüne göre belirti ve görülme süresi değişir. Bazen besinin vücuda alınmasından sonraki birkaç saatte görülebilen belirtiler bazen günler sonra ortaya çıkabilir. Ancak başlıca belirtilerin bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal (su gibi veya kanlı) ve ateştir.

İyi temizlenmeyen ve iyi pişirilmeyen gıdalar zehirleyebilir!

Besin zehirlenmesine yol açan virüs ve bakteriler tek bir tip değildir. Porovirüs veya rotavirüs gibi virüslerin yanı sıra salmonella, E.coli gibi bakterilerin veya küçük kurtlar gibi parazitlerin de enfeksiyona yol açabilir.

Enfeksiyon etkenlerinin besinlere bulaşma yolları:

Besin zehirlenmesine yol açan etkenlere göre belirtileri farklılık gösterir. Bazen besinin vücuda alınmasından sonraki birkaç saatte bazen günler sonra ortaya çıkabilir. Ancak başlıca belirtilerin bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal (su gibi veya kanlı) ve ateştir

Nadir olarak da görme bozukluğu, sersemlik, eller-kollarda uyuşma, karıncalanma gibi nörolojik bulgular da olabilir.

Ne zaman sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir?

Çocuk, yaşlı, hamile veya kronik hastalığı olan kişilerin derhal hastaneye gitmesi gerekir. Bu grubun dışındaki kişiler için

*Ateş 38.5 ve üzerinde,

*Günde 6’dan fazla tuvalete gitme,

*Dışkıda kan, şiddetli karın ağrısı,

*Sıvı kaybına rağmen iştahsızlık,

*Yorgunluk,

*Ağız kuruluğu,

*Kas krampları,

*Koyu renkli idrar

*Susuzluk

Genellikle birkaç günde tedavi sonuç veriyor

Besin zehirlenmesi tanısı konulması için, hekim belirti ve hastanın bir hafta içinde tükettiği gıdaları inceler. Tansiyon, nabız, ateş, kilo değerlerine bakılır, gerekli görüldüğünde kan-dışkı testi yapılır. Vücutta sıvı eksikliği varsa takviye edilir, belirtilere yönelik tedavi planlanır. Besin zehirlenmesinde nadiren antibiyotik gerekir. Hangi etkenden etkilenildiği bilinmese bile zehirlenme vakalarında hasta genellikle birkaç gün içinde tedaviye cevap verip iyileşir.

Sık sık ve bol suda yıkayın

Elleri sık sık yıkamak çok önemli. En az 20 saniye mutlaka iyi bir sabun kullanılmalıdır. Ellerin mutlaka yıkanması gereken durumların başında:

Tuvalete gittikten sonra, bebek bezini değiştirdikten veya hayvanlarla temas ettikten sonra… İyi yıkanması gerekenlerin başında tencere, tava, çatal, kaşık gibi yiyecek malzemeleri de geliyor.

Buzdolabı sıcaklığını kontrol edin

Yazın buzdolabının sıcaklık ayarını kontrol edin. Yiyecek-içeceklerin bozulmaması için buzdolabının 4 derece ve onun altında olmalı. Dondurucu kısmının sıcaklığı ise en az -18 derecede tutulmalı.

Çiğ yiyeceklerden uzak durun

Meyve ve sebzeleri iyi yıkayın